In dit opiniestuk, onze CTO Aviël Ossi Hij deelt zijn perspectief over de ontwikkelende impact van AI op het bedrijfsleven. Hij introduceert een paraboolmodel voor de adoptie van AI en reflecteert over waar automatisering waarde creëert en waar menselijk oordeel nog steeds essentieel blijft.
De paraboolvormige opkomst van de disruptie door kunstmatige intelligentie
Ik geloof dat de disruptieve impact van AI een paraboolvorm volgt. In het beginstadium van deze vorm neemt het bedrijf de markt mee in de richting dat de aandelenwaarde zal toenemen door AI-automatisering, vaak gepaard met ontslagen. Bijvoorbeeld, toen Block van Jack Dorsey een groot deel van zijn personeel ontsloeg, reageerde de markt positief en steeg de aandelenkoers met 20%. Dergelijke bewegingen wijzen erop dat investeerders in eerste instantie bedrijven belonen voor het terugdringen van kosten door automatisering. In deze eerste fase van de parabool kunnen leidinggevenden, vooral in bedrijven die worstelen met groei of onder druk staan om aan de verwachtingen van investeerders te voldoen, proberen de “AI-golf” te benutten om snel financiële resultaten te behalen. Dit is met name relevant voor bedrijven met meerdere financieringsrondes, hoge verbruikspercentages of ongunstige winst-verliesverhoudingen (Uber, Airbnb, etc.). Op de korte termijn kunnen dergelijke strategieën inderdaad de aandelenkoersen stimuleren en belangrijke prestatie-indicatoren verbeteren.
Als deze strategie echter niet meer resultaat oplevert, bereiken we de top van de parabool. De groei stagneert, de aandelenkoersen houden niet meer aan en de klanttevredenheid neemt af. Bedrijven die sterk op automatisering en bezuinigingen op personeel vertrouwen, kunnen merken dat ze hun concurrenten niet meer kunnen overtreffen. Daarom, wanneer er iets misgaat en het consumentenvertrouwen afneemt of wanneer het bedrijf zijn concurrentievoordeel ondanks automatisering begint te verliezen, wie is dan verantwoordelijk? En nog belangrijker: wie betaalt voor die fouten?
De afbraak van de “ziel” van het bedrijf”
Er zijn verschillende mogelijke drijfveren voor deze verschuiving. Een daarvan is het wegvallen van de “ziel” van een bedrijf: het verlies van menselijk kennis, interne systemische relaties, de verbinding met klanten en het contact met de markt. De markten behandelen geen dubbele opties en absolute waarden – de markten zijn vloeibaar en afhankelijk van toeval, niet alleen vanuit objectieve perspectieven, maar ook vanuit subjectieve perspectieven. Op dit moment kunnen belanghebbenden beginnen om bedrijven niet alleen te waarderen op basis van financiële prestaties, maar ook op basis van de werkgelegenheid die ze creëren en de maatschappelijke rol die ze vervullen en de impact die ze hebben.
Een ander mogelijk keerpunt is een daling van de innovatieve capaciteit. Te veel automatisering kan leiden tot rigide, binaire besluitvorming die wordt bepaald door strikte algoritmes en regelgevende beperkingen, terwijl menselijk oordeel regels flexibel en creatief kan interpreteren om betere resultaten te bereiken. Het volgen van de regels versus het volgen ervan in verschillende mate.
Daarnaast kunnen consumenten moeite krijgen met geautomatiseerde interacties. Een gebrek aan menselijke betrokkenheid kan hen ertoe bewegen om de keuze te maken voor concurrenten die zich focussen op ervaring, ondersteuning en een echte menselijke relatie. Of vanuit een principiële invalshoek: altijd de zeer geautomatiseerde concurrent overstijgen door bedrijven met menselijke touch te kiezen.
De normalisatiefase
De normalisatiefase volgt. In deze fase erkennen bedrijven dat AI het meest effectief is als ondersteunend hulpmiddel, in plaats van een volledige vervanging van menselijke vindingrijkheid, creativiteit, oordeelsvermogen en initiatief. In plaats van voortdurende bezuinigingen op personeel, kunnen organisaties beginnen met het opnieuw investeren in menselijk kapitaal om de systemen van AI aan te vullen en de lacunes te dichten die automatisering niet kan overbruggen.
Waar de automatisering eindigt
Hoewel AI snel vooruitgang boekt, ontwikkelingsworkflows automatiseert, bugs autonoom oplost en interfaces analyseert, blijft de centrale vraag of dit wel echt creativiteit is of slechts een geavanceerde taakuitvoering. Automatiseren kan optimaliseren, itereren en zelfs zelfcorrigeren, maar het vertoont nog steeds niet het menselijk vermogen om kansen te herkennen, ambiguïteit te doorgronden, te reageren op veranderende dynamieken of een visie in een situatie te injecteren. Net zoals een bedrijf zijn “ziel” kan verliezen wanneer de drijfveer wegvalt, riskeren organisaties die te veel automatiseren dat de menselijke intuïtie, contextuele bewustwording en subjectieve beoordeling worden aangetast waardoor ze niet meer in staat zijn om marktkansen te herkennen en een onderscheidende waarde te creëren. AI zal ongetwijfeld steeds autonoomer en betaalbaarder worden, en degenen die het negeren lopen het risico van irrelevans. Maar op de lange termijn zal het voordeel niet toebehoren aan degenen die het meest automatiseren, maar aan degenen die precies weten waar de automatisering eindigt en waar menselijke samenhang, moed en creatief instinct moeten toeslaan.
